การปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดต้อกระจกในคืนแรก
- คนไข้ควรหลับพักผ่อนให้มากๆ ในวันแรกให้นอนหงาย ห้ามนอนตะแคง
- ไม่ควรไอหรือจามแรงๆ เพราะจะมีผลกระเทือนต่อแผลผ่าตัด
- ห้ามแกะฝาครอบโดยเด็ดขาด “ วัตถุประสงค์ของการใส่ฝาครอบตา คือ ป้องกันไม่ให้คนไข้ขยี้ตา ”
- รับประทานยาตามแพทย์สั่ง
- คนไข้บางคน อาจมีอาการเวียนศรีษะ คลื่นไส้ อาเจียน อันเนื่องมาจากภาวะความดันตาสูงขึ้นชั่วคราว อาการเหล่านี้จะค่อย ๆ หายไปหลังการผ่าตัดประมาณ 2-3 ชั่วโมง และหลังผ่าตัด แพทย์จะให้ทานยาลดความดันตาป้องกันไว้ก่อนด้วย
- มาพบแพทย์ในวันรุ่งขึ้น เพื่อตรวจสภาพตา
การปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดต้อกระจก
- ไม่ควรนอนคว่ำหน้า หรือนอนตะแคงทับตาข้างทำการผ่าตัด จนกว่าแพทย์จะอนุญาต
- ในขณะนอน ให้ปิดฝาครอบตาไว่้ประมาณ 1-2 สัปดาห์ หรือป้องกันการขยี้ตา ช่วงกลางวันอาจใช้แว่นตาได้
- การแปรงฟัน สามารถแปรงฟันได้ แต่ต้องค่อยๆ แปรง ไม่สั่นศีรษะไปมา
การอาบน้ำ แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ
1. ลักษณะวิธีการตักอาบน้ำ โดยการเปิดน้ำใส่ให้น้ำเต็มถังน้ำเพื่อหลีกเลี่ยงการก้มหน้ามาก ขณะอาบน้ำให้ราดน้ำตั้งแต่ไหล่ลงมาเท่านั้น ห้ามน้ำโดนตาข้างที่ทำการผ่าตัด บริเวณใบหน้าส่วนอื่นและตาข้างที่ไม่ได้ทำการผ่าตัดให้ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำหมาดๆ เช็ดได้เท่านั้น
2. ลักษณะวิธีการอาบน้ำแบบฝักบัว ให้ใช้แต่ฝักบัวที่มีมือจับเท่านั้น ส่วนชนิดที่ติดกับข้างฝา ไม่แนะนำให้ใช้เพราะมีโอกาสที่น้ำพุ่งกระจายที่ตาได้โดยตรง
- อาทิตย์แรกของการผ่าตัด ให้เช็ดตาวันละ 1-2 ครั้งตาข้างที่ทำการผ่าตัดจะมีอาการคัน หรือเคืองตาได้ ห้ามขยี้ตาอย่างเด็ดขาด และไม่ให้น้ำเข้าตาประมาณ 2 สัปดาห์ เพราะอาจทำให้เกิดการติดเชื้อ
- ถ้าต้องการสระผม ห้ามก้มหน้าสระเอง ให้ผู้อื่นสระให้โดยการให้นอนหงายและคนอื่นสระให้เบาๆ ห้ามน้ำกระเด็นมาเข้าตา
- คนไข้ไม่ควรก้มหน้าประมาณ 1 เดือน เพราะการก้มหน้าอาจมีผลกระเทือนต่อแผลผ่าตัด
- ไม่ควรไอ จาม สะบัดหน้าแรงๆ หรือ ออกแรงยกของหนักเพราะจะมีผลกระทบต่อแผลผ่าตัด
- เวลาก้าวขึ้น-ลงบันได ควรใช้ความระมัดระวัง อาจจะก้าวผิดทำให้หน้ากระแทกได้ เนื่องจากการใช้ตาข้างเดียวมีผลให้การกะระยะทางผิด ทำให้ก้าวเท้าพลาดได้
- ไม่ควรเล่นกับเด็กหรือสัตว์เลี้ยง เพราะอาจโดนตะปบที่ตา
- ไม่ควรทำกับข้าวหรือกวาดบ้าน เพราะควันหรือฝุ่นละอองเข้าตา และอาจทำให้ตาอักเสบได้
- ควรสวมแว่นตาดำกันลม กันแดด เมื่อออกนอกบ้านประมาณ 2 สัปดาห์
- รับประทานยา/หยอดยา ตามแพทย์สั่ง
- การรับประทานอาหาร ช่วง 2 สัปดาห์แรก ควรรับประทานอาหารอ่อนๆ เท่านั้น หลังจากนั้นสามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ
- ในบางรายที่ท้องผูก ควรรับประทานยาระบายอ่อนๆ หลังผ่าตัดได้
- แพทย์จะแนะนำการทำแว่นสำหรับอ่านหนังสือหลังผ่าตัด 1 เดือน
อาการที่ควรมาพบแพทย์ทันที
- มีอาการปวดตามากตลอดเวลา ตาแดง ขี้ตามากจนผิดปกติ หนังตาบวม ตามัวลงกว่าเดิมมาก
- มีเลือดออกบริเวณตาดำ หรือตาขาว
- มีการเคืองตามากผิดปกติ
- มองเห็นภาพบิดเบี้ยว หรือเหมือนมีอะไรลอยไปมาในตา
เพื่อให้การรักษาเป็นไปตามแผนการรักษา และได้ผลดีที่สุด สิ่งที่สำคัญที่สุดหลังการผ่าตัดต้อกระจก มี 2 ประการ
| 1. การที่คนไข้กลับมารับการตรวจติดตามผลการรักษาหลังผ่าตัด ซึ่งการตรวจติดตามหลังผ่าตัดคนไข้ต้อกระจก และคนไข้เสริมเลนส์เทียมมีจำนวนทั้งสิ้น 5 ครั้ง คือ หลังผ่าตัด 1 วัน/ 1สัปดาห์/ 1 เดือน/ 3 เดือน/ และ 1 ปี |
| 2. การที่คนไข้ และจักษุแพทย์ผู้ทำการรักษา มีความสัมพันธ์ทางการแพทย์ที่ดีต่อกัน มีการปรึกษาและวางแผนการรักษาร่วมกัน โดยเฉพาะ ในกรณีที่การรักษายังไม่เป็นไปตามแผนการรักษา หรือยังไม่ตรงตามความคาดหวังของคนไข้และญาติ |
การตรวจติดตามหลังผ่าตัด มีความสำคัญ ดังนี้
| - การตรวจติดตามหลังการผ่าตัดในช่วงแรกๆ 1วัน ถึง 1สัปดาห์ เพื่อประเมินว่า แผลผ่าตัดปกติหรือไม่ มีภาวะแทรกซ้อนใดๆจากการผ่าตัดหรือไม่ เช่น การติดเชื้อแผลผ่าตัด ฯลฯ |
| - เพื่อติดตามผลการรักษาว่าเป็นไปตามแผนการรักษาหรือไม่ เช่น เลนส์ที่ใส่เข้าไปอยู่ในตำแหน่งที่ดีหรือไม่ |
| - เพื่อติดตามผลการรักษาว่า มีผลข้างเคียงใดๆ เกิดขึ้นหรือไม่ และมีการพัฒนาไปในทิศทางใด ดีขึ้น หรือแย่ลง ควรมีการรักษาใดๆเพิ่มเติมหรือไม่ เช่น อาการอักเสบที่แผลผ่าตัด ซึ่งต้องมีการปรับเปลี่ยนการใช้ยาหรือไม่ |
| - เพื่อประเมินว่าผลการรักษาเป็นไปตามที่คนไข้คาดหวังหรือไม่ หากไม่ตรงกับความคาดหวัง มีทางเลือกในการรักษาอื่นๆเพิ่มเติมหรือไม่ อย่างไร |
เงื่อนไขการตรวจติดตามหลังผ่าตัดของคนไข้ TRSC
| - อัตราค่าผ่าตัด รวมถึงการตรวจฟรีภายหลังการผ่าตัด 5 ครั้ง (ไม่รวมค่ายาและเวชภัณฑ์) คือ หลังผ่าตัด 1 วัน/ 1 สัปดาห์/ 1 เดือน/ 3 เดือน/ และ 1 ปี |
| - กรณีที่คนไข้บางราย จำเป็นต้องรับการตรวจเพิ่มเติมจากที่กำหนดไว้ ในช่วงระยะเวลา 1 ปี หลังการผ่าตัด จะไม่เสียค่าใช้จ่ายในการตรวจ (ยกเว้นค่ายาและเวชภัณฑ์ตามจริง) |
|
ดวงตาและปัญหาเกี่ยวกับสายตา
การรักษาต้อกระจก
